Ρίψεις-Δίσκος

ΟΡΙΣΜΟΣ

Η λέξη δίσκος προέρχεται απο το αρχαίο ρήμα ''δίκω'' που σημαίνει ρίπτω. Κατά τον Παυσανία εφευρέτης του δίσκου ήταν ο Περσέας, ενώ προστάτη θεό της δισκοβολίας θεωρούσαν οι αρχαίο τον Απόλλωνα ή την Άρτεμη. Ουσιαστικά πρόκειται για μία στρογγυλή, αμφίκυρτη πλάκα κατάλληλη για εκσφενδόνιση, η οποία ήταν αρχικά κατασκευασμένη από λίθο και αργότερα από μέταλλο, δηλαδή σίδηρο μόλυβδο ή σφυρήλατο χαλκό. Για τις ασκήσεις στα γυμνάσια γνωρίζουμε ότι χρησιμοποιούσαν και ξύλινους.

Διεξαγωγή του αγωνίσματος στην αρχαιότητα

Ο τρόπος με τον οποίο έριχναν το δίσκο στην αρχαιότητα δεν διέφερε και πολύ από το. Πολλές από αυτές τις κινήσεις τις ζωγράφιζαν στα αγγεία τους.  Η κύρια αφορμή για να διατυπωθούν οι διάφορες απόψεις για τη ρίψη του δίσκου ήταν το άγαλμα του δισκοβόλου του Μύρωνα, το οποίο παριστάνει μια εξελισσόμενη κίνηση ρίψης του δίσκου. Κάποιοι μελετητές έχουν διατυπώσει  λάθος τη στάση του αγάλματος και οδηγήθηκαν σε θεωρίες που περιγράφουν λάθος την αρχαία δισκοβολία ως σειρά από αφύσικες και υποχρεωτικές κινήσεις που μάλιστα ονόμασαν "ελληνική δισκοβολία".

Όμως από ότι αποδείχθηκε, φαίνεται ότι ο δισκοβόλος έπιανε το δίσκο και ανέβαινε στη βαλβίδα ρίψης.  Πριν ανέβει στη βαλβίδα λέρωνε το δίσκο με σκόνη για να έχει μεγαλύτερες τριβές και ασφαλέστερη λαβή. Έπειτα, εξέταζε που θα τοποθετούσε σταθερά τα πέλματά του και ξεκινούσε τη διαδικασία της ρίψης. Κρατώντας το δίσκο μέσα στη χούφτα του χεριού του, με τα δάχτυλά του να αγκαλιάζουν την περιφέρεια του δίσκου, σήκωνε το δεξί χέρι με το δίσκο ψηλά στην ανάταση υποβοηθώντας το με το αριστερό. Ξεκινούσε έτσι μια αιώρηση από επάνω προς τα κάτω και εμπρός ή από τα πλάγια κει πίσω κει επάνω προς τα εμπρός. Ο δεξιόχειρας δισκοβόλος στέκεται με το αριστερό πόδι μπροστά έχοντας το βάρος του σώματος στο δεξί πόδι που είναι πίσω. Κρατά το δίσκο με το δεξί χέρι και κάνει μερικές αιωρήσεις προς τα επάνω και κάτω, υποστηρίζοντάς τον με το αριστερό χέρι όταν βρίσκεται πάνω από το κεφάλι του. Όταν ο δίσκος έρχεται κάτω και πίσω στρέφει τον κορμό του προς τα δεξιά. Μετά από μερικές προπαρασκευαστικές αιωρήσεις, χαμηλώνει τα γόνατά του τη στιγμή που ο δίσκος βρίσκεται προς τα πίσω στη μεγαλύτερη έκταση και τεντώνοντας τα γόνατά του, μεταφέρει το βάρος του σώματος από το δεξί στο μπροστινό αριστερό πόδι και με μία γρήγορη και εκρηκτική κίνηση πετάει το δίσκο από κάτω προς τα επάνω και εμπρός. Δεν ξέρουμε ακριβώς πόσες προσπάθειες ρίψης έκαναν οι δισκοβόλοι, αν και υπάρχουν αναφορές σε εικασίες για 3 ή 5.  Ως σημείο επίδοσης ήταν το σημείο στο οποίο προσγειωνόταν ο δίσκος. Για την ρίψη του δίσκου πρέπει να υπάρχει συντονισμός κινήσεων, συγκέντρωσης, ξαφνικής  στροφής και τη συμμετοχή πολλών μυϊκών ομάδων του σώματος.Διάσημοι δισκοβόλοι που αναφέρονται από αρχαίους συγγραφείς ήταν ο Φλεγύας, που έριχνε το δίσκο του από τη μια όχθη του Αλφειού στην άλλη και οι Πρωτεσίλαος και Φαύλος με ρίψεις που ξεπερνούσαν τα 30 μέτρα. Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι τους αρχαίους αθλητές αλλά και θεατές ενδιέφερε μόνο η νίκη, η πρωτιά, δηλαδή το να είναι κάποιος καλύτερος από όλους τους αντιπάλους την ημέρα του αγώνα, μπροστά στα μάτια θεών και ανθρώπων.

Ο Δίσκος στην Αρχαιότητα

Η λέξη δίσκος στην αρχαία Ελλάδα δε σήμαινε κάτι σημαντικό παρά μόνο ένα βαρύ αντικείμενο αρχικά ήταν πέτρινος, ενώ στη συνέχεια υπήρξαν κατασκευές από χαλκό, μολύβι και σίδερο. Οι δίσκοι που έχουν διασωθεί έχουν διάμετρο από 20 έως 34 εκατοστά και βάρος από 1.20 μέχρι και 6.6 κιλά. Στους δίσκους της αρχαιότητας χάραζαν επιγραφές αλλά και παραστάσεις, ενώ έχουν διασωθεί και κάποιοι που περιέχουν χαραγμένες συνθήκες. Το άθλημα αυτό αποδεικνύει τη δύναμή που είχε καθώς και την υπεροχή του στο είδος αυτού του αθλήματος. Η δισκοβολία ήταν ένα αγαπητό αγώνισμα για τους Αρχαίους Έλληνες, γεγονός που φαίνεται και από την τέχνη τους (αναφορά στα Ομηρικά Έπη). Οι αρχαίοι συνήθιζαν την επιφάνεια του δίσκου να την διακοσμούν με αθλητικές παραστάσεις, με ζώα, με πτηνά ακόμα έγραφαν ωδές, συμφωνίες και συνθήκες.

Βαλβίδα ρίψης

Η βαλβίδα που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι είχε σχήμα παραλληλογράμμου όπου ήταν ανοιχτό από πίσω. Ο αθλητής αυτού του αθλήματος ήταν υποχρεωμένος να ρίχνει το δίσκο από ένα μικρό κύκλο χαραγμένο αφού οι γραμμές από ότι αντιλαμβανόμαστε δεν δείχνει να απείχαν πολύ μεταξύ τους, αθλητής μόλις χωρούσε .Ο δισκοβόλος  ήταν αναγκασμένος να ρίξει το δίσκο χωρίς να πατήσει τις γραμμές, πραγματοποιώντας τη ρίψη κατά μήκος του κεντρικού άξονα του σταδίου και να φροντίσει να μην τραυματίσει τους θεατές καθώς τα αρχαία στάδια ήταν πολύ στενά.

Εξοπλισμός και κανονισμοί στη σύγχρονη εποχή

Ο δίσκος έχει διάμετρο 220mm και ζυγίζει 2 κιλά για τους άνδρες και 1 κιλό στις γυναίκες με διάμετρο 181mm.Ο δισκοβόλος περιστρέφεται πριν πετάξει τον δίσκο σε μια κυκλική επιφάνεια από τσιμέντο με διάμετρο 2.5 μέτρα. Ο δίσκος πρέπει να προσγειωθεί σε μια ακτίνα 40 ή 60 μοιρών που είναι προκαθορισμένη με γραμμές στη ζώνη προσγείωσης. Ο δισκοβόλος δεν πρέπει να βγει από τον τσιμεντένιο κύκλο μέχρι να προσγειωθεί ο δίσκος και πρέπει να περιμένει την απάντηση του κριτή για να αποχωρήσει από τον κύκλο. Νικητής είναι ο δισκοβόλος που καταφέρνει την καλύτερη βολή μετά από 6 προσπάθειες, ενώ σε περίπτωση ισοπαλίας μετρά ποιός από τους δισκοβόλους έχει κάνει την καλύτερη δεύτερη βολή. Στον τελικό του αγωνίσματος οι 8 με τις καλύτερες βολές μετά από 3 προσπάθειες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν άλλες 3 προσπάθειες. Αξίζει να σημειωθεί πως ο δίσκος είναι το μοναδικό άθλημα στίβου στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο οποίο δεν έχει καταγραφεί ποτέ παγκόσμιο ρεκόρ κατά τη διάρκειά τους. 

Πότε είναι άκυρη η βολή ενός αθλητή

1.Σε περίπτωση που ακουμπήσει σε οποιοδήποτε μέρος του σώματός του σε όλη τη διάρκεια της προσπάθειάς του.

2.Όταν απομακρυνθεί από τη βαλβίδα πριν ο δίσκος προσγειωθεί στο έδαφος.

3.Όταν ο δίσκος πέσει έξω από τον κλωβό.

4.Αν δεν αποχωρήσει από το πίσω μέρος της βαλβίδας ώστε αν μην πατήσει της γραμμές που βρίσκονται εκεί.

5.Αν δεν αρχίσει την προσπάθεια του μέσα από τη βαλβίδα από όρθια και ακίνητη στάση.

6.Αν ο δίσκος ξεφύγει από τα χέρια του και πέσει στο έδαφος κατά τη διάρκεια της προσπάθειας του.

7.Αν περάσει ο καθορισμένος χρόνος των 60", χωρίς να έχει αρχίσει την προσπάθεια του.

Τα τραύματα που μπορούν να προκληθούν από το άθλημα της δισκοβολίας

Στο άθλημα της δισκοβολίας τα σοβαρά τραύματα αποτελούν το 65% περίπου των αθλητικών κακώσεων.

Αφορούν κυρίως:

1.      βλάβες στους μηνίσκους

2.      βλάβες των χιαστών

3.      πλαγίων συνδέσμων της άρθρωσης του γονάτου.

 Επίσης μικρό ποσοστό τραυμάτων αποτελούν τα τραύματα του κορμού και των ώμων γύρω στο 3%. Οι χρόνιες παθήσεις που δημιουργούνται από την επανάληψη των τραυμάτων υπολογίζονται στο

35,2%. Αυτές είναι οι μικροτραυματικές παθήσεις της ποδοκνημικής, της άρθρωσης του γονάτου και των αρθρώσεων των ώμων.

Το πιο αδύναμο σημείο των δισκοβόλων είναι η σπονδυλική στήλη στην οποία εμφανίζονται χρόνιες οστεοχονδρίτιδες και μετατραυματικές αρθρίτιδες.

Στις χρόνιες κακώσεις της σπονδυλικής στήλης περιλαμβάνονται και άλλες δεδομένες μορφές κακώσεων:

1.      οι κακώσεις της θωρακικής και της οσφυϊκής μοίρας.

2.      οι κακώσεις των μυών της πλάτης

3.      του ακρωμίου και των οπισθίων μηριαίων

Οι καλύτερες επιδόσεις (Γυναίκες)

76.80 Ρέινς (Γερμανία) 1989

74.56 Σιλάβα (Tσεχία) 1984

74.56 Βιλούντα (Γερμανία) 1989

74.08 Σάχσε (Γερμανία) 1987

73.84 Κοστιάν (Ρουμανία) 1988

73.36 Μεζίνσκι (Γερμανία) 1984

73.28 Σαβίνκοβα (Σοβιετική Ένωση) 1984

73.23 Κρίστοβα (Βουλγαρία) 1987

73.10 Μπέγιερ (Γερμανία) 1984

72.92 Χέλμαν (Γερμανία) 1987

Οι νικητές (Άνδρες) 

1896 Γκάρετ Η.Π.Α 29.15 

1908 Σέρινταν Η.Π.Α 40.89 

1936 Κάρπεντερ Η.Π.Α 50.48 

1968 Όερτερ Η.Π.Α 64.78 

2000 Βιρτζίλιους Λιθουανία 69.30 

2004 Βιρτζίλιους Λιθουανία 69.89 

Οι νικητές (Γυναίκες) 

1928 Κονόπακα Πολωνία 39.62  

1936 Μάουερμάγιερ Γερμανία 47.63 

1948 Όστερμαγιερ Γαλλία 41.92 

1952 Ρομάσκοβα Σοβιετική Ένωση 51.42 

1972 Μέλνικ Σοβιετική Ένωση 66.62 

1976 Σλάακ Ανατολική Γερμανία 69.00 

1988 Χέλμαν Ανατολική Γερμανία 72.30

ΠΗΓΕΣ

http://e%CE%B7l.wiktionary.org/wiki/%CF%81%CE%AF%CF%88

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A1%CE%AF%CF%88%CE%B5%CE%B9%CF%82_%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%86%CF%8C%CF%81%CF%89%CE%BD_%CF%84%CF%8D%CF%80%CF%89%CE%BD_%CF%83%CF%84%CE%B9%CF%82_%CE%9F%CE%BB%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%B5%CF%82

Ευτυχία Ξυγιντζή

Ρίψεις-Σφαιροβολία

Η ρίψη είναι μια βασική δεξιότητα όπως το τρέξιμο και το άλμα. Τα ριπτικά αγωνίσματα στο στίβο είναι τέσσερα για άνδρες και γυναίκες: α) το ακόντιο, β) ο δίσκος, γ) η σφαίρα και δ) η σφύρα. Oι ρίψεις θεωρούνται ότι είναι τα αγωνίσματα των δυνατών, γιατί για μια υψηλή επίδοση, απαιτείται να έχει κανείς καλή τεχνική, ταχύτητα και δύναμη. Η σφαιροβολία έχει τις ρίζες της στη λιθοβολία (πέταγμα βαριάς πέτρας). Στο Oλυμπιακό πρόγραμμα συμπεριελήφθη το 1896 στην πρώτη σύγχρονη Oλυμπιάδα της Αθήνας. 

Τι να προσέχετε όταν κρατάτε τη σφαίρα:

• Να κρατάτε τη σφαίρα στην παλάμη σας στηρίζοντάς την στη βάση των δαχτύλων σας και στο μισό της παλάμης, έτσι ώστε να μπορείτε να τη σπρώξετε στη συνέχεια και με τα δάχτυλα.
• Προσέχετε, ώστε να μην βάζετε τη σφαίρα πολύ μέσα στην παλάμη σας γιατί δε θα μπορείτε να τη σπρώξετε σωστά, αλλά ούτε πολύ άκρη στα δάχτυλα γιατί σπρώχνοντάς την θα πονέσουν τα δάχτυλά σας.
• Ακουμπήστε τη στο λαιμό σας και πιέστε την έτσι, ώστε όταν κινείσαι η σφαίρα να μην «παίζει» στο λαιμό σας. Σταθεροποιήστε τη σφαίρα με τον αντίχειρα ανοιχτό.

Τι να προσέχετε όταν σπρώχνετε τη σφαίρα:

• Δώστε ώθηση στη σφαίρα και με τα πόδια σας.
• Σπρώξτε δυνατά τη σφαίρα με το χέρι προς τον τομέα ρίψης, σημαδεύοντας εμπρός και πάνω.
• Αφού πέσει η σφαίρα στο έδαφος, γυρίστε προς τα πίσω και προσέξτε ώστε να βγείτε έξω από το πίσω μισό της βαλβίδας.

Εκτός από τον παλμό O’ Μπράιαν για τη ρίψη της σφαίρας, μερικοί αθλητές χρησιμοποιούν έναν άλλο παλμό που λέγεται «περιστροφικός». Στον περιστροφικό παλμό, ο αθλητής ξεκινάει με πλάτη προς την περιοχή ρίψης και κάνοντας περιστροφές του σώματος προσπαθεί να ρίξει τη σφαίρα όσο πιο μακριά μπορεί.

ΣΦΑΙΡΟΒΟΛΙΑ

Από τα Ομηρικά έπη παίρνουμε πολλές πληροφορίες για το αγώνισμα της σφαιροβολίας στους αρχαίους  χρόνους όπου αναφέρουν αγώνες ρήψεις λίθων κατά την πολιορκία της Τροίας από τους στρατιώτες των Αχαιών. Επίσης το 16^ο αιώνα, ο βασιλιάς Ερρίκος ο Η΄ της Αγγλίας αναφέρεται εξαιρετικά ικανός στη ρίψη βαρών και σφύρας. Το άθλημα τότε είχε πολλές ομοιότητες με το σύγχρονο αγώνισμα όπου αναφέρονται συναγωνισμοί στρατιωτών για το ποίος θα πετάξει πιο μακριά βλήματα κανονιού.

Κατά την περίοδο που η Ελλάδα ήταν υπόδουλη στους Τούρκους λίγο πριν από την Ελληνική Επανάσταση του 1821 αλλά και στην διάρκεια αυτής, η σφαιροβολία αποτελούσε το κυρίαρχο αγώνισμα των Κλεφτών όπου παίρνουμε πληροφορίες από το παρακάτω δημοτικό τραγούδι αποκαλούμενο «λιθάρι»

Μεσ΄ του βάλτου το πηγάδι, ρίχνουν κλέφτες το λιθάρι

το πετούν οι Αρβανίτες και περνούν τους Μωραΐτες

- Καραχάλιο παληκάρι, έλα ρίξε το λιθάρι

κι αν περάσεις εν΄ αχνάρι, μια ΄σημένια στο ζωνάρι

κι αν περάσεις στην πηλάλα, χάρισμά σου και μια πάλα. "Σήμερα Δήμο μ΄

Πασχαλιά, σήμερα ν΄ πανηγύρι

τα παληκάρια στο χορό, τ΄ αγόρια στο λιθάρι.

Ιστορικη Εξέλιξη

Το αγώνισμα της σφαιροβολίας δεν γίνεται πλέον με βαριές πέτρες αλλά με ένα αντικείμενο από μέταλλο με σφαιρικό σχήμα, που ονομάζεται σφαίρα. Ο πρώτος αγώνας σφαιροβολίας διεξήχθη στις 23 Μαρτίου 1866 στο Στάμφορντ Μπριτζ του Λονδίνου για το αθλητικό πρωτάθλημα Αγγλίας όπου νικητής αναδείχθηκε ο Φρίσερ με επίδοση 10,52μ. Στις ΗΠΑ διεξήχθη για πρώτη φορά το 1876 με νικητή το Μπουερμέργιερ με 9,88μ.Στον Καναδά πρωτος αναφέρεται ο Λάμπρεχτ με 12,60μ  το 1882 που ήταν το καλύτερο ρεκόρ παγκοσμίως. Το πρώτο επίσημο παγκόσμιο ρεκόρ ανήκει στον Άγγλο Στόνε με 11,12μ το 1867 στο 2^ο Αγγλικό πρωτάθλημα στίβου. Το 1883 ο Αμερικανός Λάμπρεχτ ξεπέρασε τα 13 μέτρα με 13,10. Ένας άλλος Αμερικανός ο Γ.Ρ.Γκρέι έριξε 14,32μ το 1893. Τα 15 μέτρα ξεπέρασε πρώτος ο Αμερικανός Β. Κόι το 1905 με 15,08 τα 16μ ο Τσέχος Φ. Ντούντα το 1931 με 16,04μ, τα 17μ ο Αμερικανός Ζ. Τοράνς με 17,40 το 1934.

Σφαίρα:

Η σφαίρα ζυγίζει 7,26 κιλά (για τους άντρες) και 4 κιλά (για τις γυναίκες) με συγκεκριμένη  διάμετρο επίσης, από 11-13εκ για τους άνδρες και από 9-11εκ για τις γυναίκες αντίστοιχα.

 Η ρίψη γίνεται μέσα στα όρια μιας κυκλικής περιοχής (βαλβίδας) τα οποία δεν πρέπει να υπερβεί ο αθλητής κατά τη προσπάθειά του. Έχει διάμετρο 2,13 μέτρα. Στη μεριά προς την οποία γίνεται η ρίψη υπάρχει ένα σταθερό τμήμα ξύλου ,ο λεγόμενος  αναστολέας με ύψος 10εκ και μήκος 122 εκατοστά, είναι στερεωμένο στο έδαφος   και χρησιμεύει τόσο ως σημείο φρεναρίσματος της κίνησης του αθλητή κατά την κατεύθυνση της ρίψης, εντός του οποίου πρέπει να κινηθεί ο αθλητής. Η βολή γίνεται προς τομέα κύκλου γωνίας 30 μοιρών με κέντρο το κέντρο της βαλβίδας.

 

Κανονισμός:

Για να είναι η βολή έγκυρη πρέπει:

ο αθλητής:

·   κατά τη διάρκεια της ρίψης να μην υπερβεί τα όρια της βαλβίδας

·   να μην ακουμπήσει το πάνω μέρος του αναστολέα παρά μόνο το πλαϊνό του μέρος

·   να ξεκινήσει την προσπάθεια από κατάσταση ηρεμίας

·   να εξέλθει από τη βαλβίδα μετά το πέρας της βολής και έχοντας τον έλεγχο της κίνησης και την ισορροπία του.

 το όργανο:

·         να ριφθεί με το ένα χέρι

·         από το ύψος του λαιμού με ώθηση του βραχίονα με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι πίσω από το κύριο σώμα της σφαίρας ο αντίστοιχος ώμος με κίνηση της σφαίρας ευθύγραμμη και όχι ημικυκλική

·         ενδεικτική ότι χρησιμοποιείται ο βραχίονας ως μοχλός στην κίνηση και όχι ως ενεργός πρωταγωνιστής και να ριφθεί εντός του τομέα.

Τεχνική:

Μέσα σε όλους τους τρόπους που σκέφτηκε ο ανθρώπινος νούς για να εξωθήσει αυτό το βαρύ όργανο με μεγάλη δύναμη και συγχρόνως σε μία μεγάλη απόσταση στις αρχές του αιώνα  φτάσαμε να χρησιμοποιούνται παραλλαγές μιας πλάγιας μετατόπισης που μετέπειτα φέρνει σε θέση ρίψης τον αθλητή. Έτσι, ο αθλητής κρατώντας τη σφαίρα με το χέρι αντίθετα στη φορά της ρίψης, έπαιρνε φορά είτε με πλάγιο άλμα είτε με σταυρωτό βήμα και αυτή την ορμή προσπάθησε να μετατρέψει σε δύναμη ώθησης στο τελικό στάδιο της ρίψης.Με αυτό τον τρόπο οι αθλητές κατόρθωσαν να φτάσουν να έχουν επιδόσεις έως και λίγο μικρότερες των 18μ.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο Αμερικανός Ιρλανδικής καταγωγής Parry O'Brien προσπάθησε να δώσει στη ρίψη του μεγαλύτερη ορμή στη φάση της μετατόπισης και ως εκ τούτου καλύτερες προϋποθέσεις δημιουργίας δυνάμεων για καλύτερες βολές. Μετέτρεψε λοιπόν τη μετατόπιση από πλάγια σε οπίσθια η νωτιαία. Άρχιζε την προσπάθειά του με την πλάτη στραμμένη προς τον τομέα και μετατόπιζε το σώμα του σε τούτη τη θέση ως το κέντρο της βαλβίδας, από όπου είχε το πλεονέκτημα της μεγαλύτερης ορμής αλλά και της μεγαλύτερης τροχιάς επιτάχυνσης του οργάνου. Κατόρθωσε έτσι να αφήσει εποχή στο αγώνισμα, να κερδίσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 1952 και 1956 και να κάνει πάμπολλες καταρρίψεις του παγκόσμιου ρεκόρ, σπάζοντας το φράγμα των 18 αλλά και 19 μέτρων.

Τη δεκαετία του 1970, έπειτα από αρκετούς αθλητές που είχαν πειραματισθεί με μια τεχνική, κατά την οποία δημιουργούνταν ορμή από στροφή και όχι μετατόπιση, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα δείγματα ότι αυτός ο παλμός ίσως να πήγαινε το άθλημα στο επόμενο επίπεδο. Σχεδόν ταυτόχρονα, δυο χαρισματικοί αθλητές από δυο διαμετρικά αντίθετες "σχολές" αθλητισμού και νοοτροπίας, από τη Σοβιετική Ένωση ο Alexander Baryshnikov και τις Ηνωμένες Πολιτείες ο Brian Oldfield άρχισαν να σημειώνουν εξαιρετικές επιδόσεις. Αμφότεροι ήταν από το 1973 ανάμεσα στους καλύτερους αθλητές του αγωνίσματος, όμως το 1976 ο Baryshnikov καταρρίπτει το παγκόσμιο ρεκόρ σημειώνοντας επίδοση 22μ, ενώ ένα περίπου χρόνο νωρίτερα ο Oldfield σε αγώνες που είχαν ανεπίσημο χαρακτήρα και δεν ήταν αναγνωρισμένοι είχε σημειώσει την σχεδόν απίστευτη βολή των 22,86μ. Η επιλογή του Oldfield να μετέχει σε αγώνες με μια επαγγελματική αθλητική ένωση του στέρησε το δικαίωμα να αναγνωρισθούν οι λαμπρές επιδόσεις του από την επίσημη και ερασιτεχνική παγκόσμια ομοσπονδία, ή θα μπορούσε κανείς να πει ότι μετατόπισε χρονικά αυτή την αναγνώριση ως το 1984 όταν σε ηλικία 39 ετών έγινε κάτοχος του ρεκόρ Ηνωμένων Πολιτειών με 22,19μ. Το παγκόσμιο ρεκόρ με πολλές εναλλαγές ανάμεσα σε αθλητές που χρησιμοποίησαν κυρίως τον ευθύγραμμο παλμό κατέχει από το 1990 ένας αθλητής που χρησιμοποίησε την περιστροφική τεχνική, ο Αμερικανός Randy Barnes με 23,12μ.

Σήμερα οι αθλητές χρησιμοποιούν και τις δυο τεχνικές, την ευθύγραμμη και την περιστροφική που αμφότερες εμφανίζουν πλεονεκτήματα κατά περίπτωση αθλητή περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο.

Σε γενικές γραμμές η κρατούσα σημερινή άποψη είναι ότι η ευθύγραμμη τεχνική προσφέρεται για σταθερότητα επιδόσεων, ιδιαίτερα σε κρίσιμους αγώνες, ενώ η περιστροφική τεχνική εις βάρος, ενίοτε, της σταθερότητας δίδει περισσότερες πιθανότητες για μια μεγαλύτερη επίδοση. Οι νικητές και μεταλλιούχοι στους άνδρες σήμερα είναι μοιρασμένοι, ενώ οι γυναίκες στο υψηλότερο επίπεδο πρωταθλητισμού σχεδόν αποκλειστικά χρησιμοποιούν την τεχνική O'Brien.

Αγορίτσα Γκουμότσιου

Κοτίτσας Χρήστος: Καυτατζόγλειο 25-5-2013

Οικονόμου Ειρήνη
Τσιώρα Φιλιώ
Τσιουκάνη Όλγα
Νασιοπούλου Σωτηρία 

10 διαβόητες υποθέσεις ντόπινγκ στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Νασιοπούλου Σωτηρία
Οικονόμου Ειρήνη
Τσίωρα Φιλιώ
Τσιουκάνη Όλγα

Ιστορία του ντόπινγκ

Ιστορία του ντόπινγκ

Το «ντοπ» ήταν ένα αλκοολούχο διεγερτικό ποτό το οποίο χρησιμοποιούνταν σε θρησκευτικές τελετές από την φυλή των Κάφρων στην Αφρική. Άλλες πάλι αναφορές περιγράφουν τους Ζουλού να χρησιμοποιούν «ντοπ», αλκοολούχο ποτό από φλούδες σταφυλιών και αφέψημα κόλα.

Η χρήση των αλκοολούχων αυτών ποτών ήταν επίσης γνωστή κατά τη διάρκεια του αγώνα στο βάδην ή το τρέξιμο στους λαούς της Δυτικής Αφρικής. Οι Ολλανδοί χρησιμοποίησαν τον όρο «ντοπ» για να προσδιορίσουν οποιοδήποτε διεγερτικό αφέψημα διαδίδοντας την φήμη του σε παγκόσμια κλίμακα. Τελικά, ο παραπάνω όρος υιοθετήθηκε και στον αθλητισμό περιγράφοντας ένα ευρύτερο φάσμα ουσιών. Η λέξη «ντόπινγκ» εμφανίζεται για πρώτη φορά σε Αγγλικό λεξικό το 1889.

Στην Αρχαία Ελλάδα προκειμένου να βελτιωθεί η απόδοση των αθλητών, ειδικοί περιγράφεται να προσφέρουν διατροφικά συστατικά. Αυτό θεωρούνταν απολύτως απαραίτητο εκείνη την εποχή και επιπλέον αναφέρεται πως οι αθλητές προσπαθούσαν να αυξήσουν τη φυσική τους δύναμη καταναλώνοντας κρέας ή ζωμό αίματος πριν τον αγώνα.

Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων τον Τρίτο Αιώνα π.Χ οι αθλητές κατανάλωναν μανιτάρια αυξάνοντας κατά κάποιο τρόπο την απόδοσή τους. Τον 1^ο αιώνα μ.Χ αναφέρεται επίσης ότι οι Έλληνες δρομείς έπιναν ένα αφέψημα βοτάνων για να αυξήσουν την αντοχή τους σε μεγάλες αποστάσεις αλλά και για να δυναμώσουν περισσότερο. Η γνώση για την ύπαρξη του ντόπινγκ εκείνη την εποχή την είχαν μόνο οι ιερείς και είναι σχετικά δύσκολο να έχουμε πλήθος πληροφοριών.

            Η πρόσληψη μιας ανώνυμης ουσίας που βελτιώνει την απόδοση καταγράφηκε το 1865 σε αγώνα κολύμβησης στο κανάλι του Άμστερνταμ. Το 1867 στους περίφημους αγώνες ποδηλασίας 6 ημερών, οι Βέλγοι χρησιμοποιούσαν ζάχαρη αναμειγμένη με αιθέρα, οι Γάλλοι μείγματα με βάση την καφεΐνη, ενώ πολλοί άλλοι νιτρογλυκερίνη ή αλκοολούχα αφεψήματα. Ο πρώτος θάνατος που προκλήθηκε από το ντόπινγκ υπήρξε το 1896, όπου ο Άγγλος ποδηλάτης A. Linton πέθανε λόγω λήψης εφεδρίνης στον αγώνα Παρίσι-Μπορντό. Στο μαραθώνιο του St. Louis, ο Tom Hicks που μόλις είχε κερδίσει τον αγώνα κατάρρευσε και οι ιατροί διαπίστωσαν ότι είχε προσλάβει στρυχνίνη και κονιάκ πριν από τον αγώνα.

            Το 1960 άρχισε η δραματική αύξηση χρήσης ουσιών ντόπινγκ. Ο κόσμος τις ημέρες εκείνες πίστευε πως μπορούσαν να δημιουργηθούν φάρμακα τα οποία μπορούσαν να οδηγήσουν σε οποιαδήποτε επιτυχία. Κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων το 1960, ο Δανός ποδηλάτης K. Jensen πέθανε λόγω χρήσης αμφεταμίνων. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μόντρεαλ, το 1976, ο Πολωνός αθλητής Z.Kaczmarek και ο Βούλγαρος αθλητής V. Khristov, βρέθηκαν να χρησιμοποιούν ουσίες ντόπινγκ με αποτέλεσμα να γυρίσουν τα χρυσά μετάλλιά τους πίσω. Το 1988 βρέθηκε θετικός  για την χρήση ενός απαγορευμένου αναβολικού στεροειδές, ο Ben Johnson στους Ολυμπιακούς αγώνες της Σεούλ αφαιρώντας το χρυσό του μετάλλιο στα 100 μέτρα ταχύτητας και αποκλείοντάς τον για δύο έτη. Αργότερα αποδείχθηκε ότι όλοι σχεδόν από τους φίναλιστ σε εκείνη την κούρσα είχαν πάρει απαγορευμένες ουσίες.

Χρήστος Ρέντας 

Ορισμός - η λέξη ντόπινγκ

Ορισμός - η λέξη ντόπινγκ

 Σύμφωνα με την WADA (World Anti-Doping Agency), φαρμακοδιέγερση (ντόπινγκ) είναι η παρουσία μιας απαγορευμένης ουσίας ή των μεταβολιτών της σε βιολογικά δείγματα ενός αθλητή ή ζώου και η χρήση ή προσπάθεια για χρήση μιας απαγορευμένης ουσίας ή μιας απαγορευμένης μεθόδου με απώτερο σκοπό την αύξηση της αγωνιστικής απόδοσης. Οι χρήσεις των διαφόρων ουσιών ποικίλλουν και συνίστανται σε αύξηση της αγωνιστικής απόδοσης, μείωση της αγωνίας, αύξηση της μυϊκής μάζας, μείωση του σωματικού βάρους και συγκάλυψη χρήσης άλλων ουσιών.  Σύμφωνα με τα αγγλόφωνα γλωσσικά λεξικά, η λέξη ντόπινγκ προέρχεται από την Ολλανδική λέξη “doop”, και περιγράφει ένα παχύρρευστο υγρό ή σάλτσα. Από άλλες πηγές φαίνεται ότι η λέξη προέρχεται από τους ιθαγενείς της Νοτίου Αφρικής και αργότερα χρησιμοποιήθηκε από τους Ολλανδούς Boers για να περιγράψει οποιοδήποτε διεγερτικό ποτό. Σταδιακά ο όρος έλαβε μία ευρύτερη έννοια και έτσι, αναφορικά με τον αθλητισμό έγινε γνωστός ως ντόπινγκ. Το 1985, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όρισε το ντόπινγκ ως εξής: «ντόπινγκ είναι η καταπάτηση του νόμου και του κανονισμού που έχουν θεσπίσει οι αθλητικοί οργανισμοί αναφορικά με την χρησιμοποίηση απαγορευμένων ουσιών και μεθόδων». Συνοπτικά μπορούμε να πούμε ότι ως ντόπινγκ θεωρούνται και τα παρακάτω:

• Η ύπαρξη απαγορευμένης ουσίας ή μεταβολιτών αυτής σε δείγμα που λαμβάνεται από τον αθλητή. Συνήθως λαμβάνονται ούρα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αίμα. Σε ερευνητικό επίπεδο χρησιμοποιούνται μέθοδοι για ανίχνευση απαγορευμένων ουσιών σε μαλλιά και ιδρώτα αθλητών, με πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα.
• Η χρήση ή η προσπάθεια χρήσης απαγορευμένης ουσίας ή μεθόδου.
• Η άρνηση ή η αποτυχία να προσέλθει ο αθλητής/τρια για συλλογή δείγματος, μετά την ειδοποίηση.
• Η καταστρατήγηση των εφαρμοσμένων απαιτήσεων για διαθεσιμότητα των αθλητών, για έλεγχο εκτός αγώνων, συμπεριλαμβανομένης και της αποτυχίας να παρέχει ο αθλητής/τρια αξιόπιστα whereabouts (φύλλα εντοπισμού).
• Προσπάθεια εξαπάτησης ή εξαπάτηση κάποιου σταδίου του ελέγχου ντόπινγκ.
• Κατοχή απαγορευμένων ουσιών και μεθόδων.
• Trafficking (διακίνηση, εμπορία,) απαγορευμένης ουσίας και μεθόδου.
• Διαχείριση ή προσπάθεια διαχείρισης απαγορευμένης ουσίας ή μεθόδου από κάποιο αθλητή/τρια καθώς επίσης και οποιαδήποτε βοήθεια, παρότρυνση, κάλυψη για κάποιο παράπτωμα των κανόνων αντι-ντόπινγκ.

Αριστοτέλης Αντωνογιάννης

Η εξέλιξη του ντόπινγκ

Η εξέλιξη του ντόπινγκ

Με την πάροδο των χρόνων έχουν αναπτυχθεί πολλές επιστήμες όπως η χημεία, η βιολογία και η φαρμακευτική οι οποίες βοήθησαν στην αντιμετώπιση των αναβολικών. Η πρώτη σημαντική εξέλιξη που συνέδεσε τις ανακαλύψεις αυτών των επιστημονικών κλάδων με τον αθλητισμό ανάγεται στη δεκαετία του 1930, όταν τα στεροειδή αναβολικά έκαναν την εμφάνισή τους ως φάρμακα. Η χρήση των ουσιών αυτών έκανε τους αθλητές ταχύτερους, δυνατότερους και ανθεκτικότερους τόσο στο διάστημα της προετοιμασίας τους, όσο και στους αγώνες. Με τη χρήση αυτών των ουσιών οι επιδόσεις των αθλητών αυξήθηκαν κατά πολύ αποδεικνύοντας τα αναβολικά ως πρόβλημα αφού το αποτέλεσμα ήταν πλέον αναμενόμενο. Το φαινόμενο συνδέεται ωστόσο και με τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά επακόλουθα της νίκης τόσο από την πλευρά των αθλητών, καθώς οι νίκες και τα ρεκόρ μεταφράζονται σε άμεσα και έμμεσα χρηματικά ανταλλάγματα όσο και από την πλευρά των κρατών που επενδύουν στις νίκες των αθλητών τους οφέλη στο πεδίο της εσωτερικής και της διεθνούς πολιτικής. Είναι προφανές ότι από τη δεκαετία του '50 οι νίκες των αθλητών των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ αποτέλεσαν μια από τις όψεις του ανταγωνισμού των δύο χωρών  στη διάρκεια του πολέμου. Με τον ίδιο τρόπο χρησιμοποιήθηκαν οι νίκες των αθλητών δύο γερμανικών κρατών.

Γιώργος Πετσιδήμος